Không biết có ai còn nhớ hashtag #YOLO từ những năm trước 2010 mà giờ đây chúng ta đều thấy "sến" mỗi khi nhắc lại không? Tôi nghĩ rằng mặc dù cách chúng ta sử dụng cụm từ đó có phần hơi quá đà nhưng nó vẫn ẩn chứa một sự thật đầy quyền năng: Ta chỉ sống một lần. Duy nhất một lần. Đó là tất cả những gì chúng ta có.
Nhưng đôi khi, sự thật này lại tuột khỏi tầm tay tôi. Tôi quên mất rằng đây là cuộc đời duy nhất mình có, thứ hình hài duy nhất, gương mặt duy nhất, tâm trí và linh hồn duy nhất, và cũng là câu chuyện duy nhất mà tôi được hóa thân.
Và mỗi khi quên đi điều đó, tôi lại thấy mình đứng trước gương, tự mổ xẻ chính mình: rằng khoảng cách từ môi đến cằm sao mà dài quá, cái nốt ruồi trông thật kỳ cục gương mặt thì bất đối xứng, rằng tôi đang tụt hậu thế nào so với bạn bè, tôi kém cỏi ra sao, và cả những cảm giác lạc lõng, bối rối, sợ hãi, lo âu, ghen tị... Một ngày nọ, khi đang mải mê tự trách như thế, tôi tình cờ đọc lại một dòng note cũ viết năm 22 tuổi. Ngay trang đầu tiên, tôi sững sờ khi thấy những nỗi tự ti y hệt như vậy, gần như từng chữ một. Bây giờ tôi đã 32. Mười năm trôi qua, tôi vẫn chưa thoát khỏi nỗi ám ảnh về những khuyết điểm của mình.
Một sự thật giáng xuống khiến tôi bừng tỉnh: Chẳng có gì thay đổi nếu ta không thay đổi. Tôi không muốn bước vào tuổi 40 mà vẫn còn ghét bỏ chính mình. Tôi muốn thay đổi. Tôi cần phải thay đổi. Nhưng bằng cách nào?
Căn bệnh mang tên "Sự không hài lòng"
Sự không hài lòng là một căn bệnh của thời đại. Chúng ta bị bủa vây bởi tin tức và mạng xã hội về những người giỏi giang hơn, xinh đẹp hơn, thông minh và thành công hơn. Chúng ta bị xích vào một cuộc đua "tự hoàn thiện" mà mình chưa bao giờ tự nguyện đăng ký. Phiên bản lý tưởng của bản thân luôn quá xa vời so với thực tại, và khoảng cách đó dần nảy mầm thành sự tự ghét bỏ.
Và càng ghét bỏ, chúng ta lại càng "giỏi" trong việc đó hơn.
Nhưng tôi tin rằng, thực tâm chúng ta không bao giờ thực sự ghét bỏ bản thân. Bởi đằng sau sự căm ghét đó là một mục đích rõ ràng: chúng ta muốn tốt hơn, muốn phát triển, rạng rỡ và trở thành một phiên bản mà mình có thể tự hào. Vì vậy, theo một cách nào đó, nguồn cơn của sự ghét bỏ lại chính là Tình yêu.
Chúng ta ghét bản thân vì chúng ta quá yêu chính mình, yêu đến mức không nỡ để mọi thứ cứ mãi dậm chân tại chỗ.
Thế nhưng, chúng ta lại chưa bao giờ được dạy cách biểu đạt tình yêu đó đúng cách. Giống như một đứa trẻ chập chững chưa biết nói lời xin lỗi nên đành lăn ra ăn vạ và chúng ta cũng vậy, chúng ta quay sự bối rối vào bên trong và tự làm khổ chính mình. Với tôi, tôi thừa hưởng "tình yêu khắc nghiệt" này từ cách giáo dục của gia đình. Cha mẹ tôi tin rằng sự không hài lòng là một đức tính, vì nó có nghĩa là ta còn đủ quan tâm để muốn tốt hơn, để lớn lên một chút mỗi ngày. Ở khía cạnh nào đó, họ đúng.
Nhưng tôi học được rằng: chỉ cần một sự chuyển dịch nhỏ trong góc nhìn cũng có thể thay đổi hoàn toàn cách chúng ta đối xử với bản thân. Thay vì nói: “Tôi ghét bản thân vì mình thiết kế như hạch.” hãy thử đổi thành: “Vì yêu bản thân, tôi sẽ tập luyện và học hỏi nhiều hơn để tiến bộ.”
Bạn có thấy cách nói thứ hai dịu dàng hơn bao nhiêu không? Về cơ bản, cả hai đều hướng tới mục tiêu viết tốt hơn, nhưng chỉ có cách thứ hai mới cho phép sự trưởng thành diễn ra, trong khi cách đầu tiên nhốt chúng ta vào vòng lặp của trừng phạt và chỉ trích. Có lẽ tất cả những gì chúng ta cần chỉ là một sự thay đổi góc nhìn: Ngừng đối xử với bản thân như một kẻ thù, và bắt đầu tiếp cận chính mình như một người bạn - một người mà ta có thể đồng hành, tha thứ và cùng lớn lên trong hành trình ngắn ngủi và kỳ lạ của cuộc đời này.
Sẽ không dễ dàng đâu, nhất là với những người đã biến sự ghét bỏ thành một thói quen như tôi. Nhưng khó khăn không có nghĩa là không thể. Tôi vẫn có những lúc sụp đổ và tự ti, nhưng tôi đang dần giỏi hơn trong việc nhận diện chúng. Tôi sẽ hít một hơi thật sâu và nhắc nhở mình rằng: mình đang sống, sự trưởng thành cần thời gian, và mình đã tiến bộ rất nhiều rồi.
Đây là "quy trình" của tôi dành cho bất kỳ ai đang cần:
- Hít thở sâu 3 lần.
- Tự hỏi bản thân: Tại sao mình lại cảm thấy thế này? Việc đổ lỗi cho bản thân có giúp ích gì cho sự phát triển của mình không?
- Nếu không, tại sao bạn lại làm thế? Nếu có, liệu bạn có tìm được cách nào dịu dàng và tử tế hơn để thực hiện nó không?
Và rồi, hãy buông bỏ.
Hãy để sự thắt chặt trong lồng ngực mềm lại, để những phán xét trôi khỏi vai, và cho phép bản thân đơn giản là "được hiện diện" trong giây phút này. Bạn đang học hỏi, bạn đang cố gắng, và bấy nhiêu đó là đủ rồi. Những bước chân nhỏ, lặp đi lặp lại mỗi ngày, sẽ đưa bạn đi xa hơn bạn tưởng.
Chấp nhận bản thân là một lựa chọn mỗi ngày. Và mỗi khi bạn chọn nó, dù chỉ một lần, bạn đang phá vỡ xiềng xích của quá khứ.
Cuộc đời quá ngắn ngủi để dành cho việc ghét bỏ chính mình. Chúng ta chỉ có duy nhất một cơ hội để được là chính mình, vậy nên, hãy học cách thực hiện điều đó bằng tất cả tình yêu.
